Zorg goed voor de kuif van je kind

Naar aanleiding van het volgende nieuwsbericht Kat heeft veertien kogels in lijfheb ik onderstaande column geschreven:

Zodra je merkt dat je kind het leuk vindt om insecten te kwellen en te doden, dan weet je vanaf nu dat er iets niet klopt. Het is namelijk een beginfase van de stoornis psychopathie. Een heleboel mensen denken bij de term ‘psychopathie’ dat je dan een seriemoordenaar of vrouwen-killer moet zijn. Voor een deel is dat waar en ja dat is de algemene denkbeeld, maar psycho-neurologisch gezien betekent psychopathie een gevoel van ‘verdoving’ in iemand’s gevoelens. Je voelt de pijn niet van de ander. Je kan nog steeds een goede mens zijn, maar qua gevoel houd je weinig rekening met anderen en het laat je koud als zij gekweld worden. Psychopathie komt veelvuldig voor in de samenleving dan men denkt.

Verwar het niet met slecht gedrag. Daar heeft het maar voor een deel mee te maken. Er lopen namelijk een heleboel mensen rond met psychopathie die geen vlieg kwaad doen. Althans, die mensen geen kwaad willen doen. Hun probleem is slechts dat ze onverschillig zijn en zich niet kunnen plaatsen in de schoenen van anderen. Wie aan psychopathie lijdt heeft dus geen empathie. Zoals ik zojuist zei, het heeft ook niet altijd te maken met slecht gedrag, want een persoon die er aan lijdt, leert ook sociaal wenselijk gedrag te vertonen. Dit gedrag leert hij van kinds af aan om in de samenleving door iedereen geaccepteerd te worden. Het is een ‘overlevingsdrang’, maar van binnen voelt hij zich ‘kill’. Je ziet het alleen niet zo gauw. In het geval van een psychopaat die overgaat tot een misdaad zoals moord, zul je vaak in het nieuws gemerkt hebben dat de buren hem beschreven hebben als een rustige en vriendelijke buurman en dat is hij ook.

Prefrontale cortex

Prefrontale cortex vlak onder de kuif

Het is dat mensen voorzien zijn van verstand die er voor zorgt dat ze kunnen nadenken alvorens ze een beslissing nemen. Ons verstand bevindt zich op de voorkant van onze hersenkwab en het heet prefrontale cortex. Het is vergeleken met de rest van de andere kwabben een groot hersengebied die vrij veel invloed heeft op onze dagelijkse waarnemingen en de beslissingen die we daar aan koppelen. Zonder die prefrontale cortex zouden mensen zich in feite als dieren gedragen omdat ze dan overgeleverd zijn aan hun zogeheten emotionele brein (amygdala). Stel je voor dat je geen verstand had (geen prefrontale cortex of neo-cotrex zoals het ook heet), dan zouden we in feite net als dieren op alles reageren met ons instinct (gevoel en emotie). Er zijn mensen in het verleden die door ongelukken hun prefrontale cortex kwijt zijn geraakt. Deze mensen hebben na het ongeluk hun zelfbeheersing kwijt geraakt terwijl ze voorheen zich heel normaal gedroegen. Een beroemde voorbeeld hiervan is Phenias Gage. Een spoorwegarbeider uit de negentiende eeuw die tijdens zijn werk een ijzeren staaf dwars door zijn linker wang kreeg richting de voorkant van de hersenen. Hij overleefde het ongeluk en was compleet genezen, maar zijn prefrontale cortex was wel beschadigd (zie de beelden hiernaast). Het leven met hem was daarna een hel. Hij was opvliegerig en reageerde op alles zeer emotioneel en boos.

Een echte foto van Phineas Gage met de staaf in zijn hand

Als we dus niet voorzien waren van de prefrontale cortex dan hadden mensen zich in veel gevallen gereageerd zoals dieren reageren. Niet letterlijk, want er komt nog meer bij kijken. Een mens is namelijk intelligenter dan dieren. Maar het belangrijkste wat men dient te weten is dat al onze dagelijkse beslissingen, wat we waarnemen en hoe we ze beoordelen – daar valt onder de waarheid spreken of liegen – voor een groot deel door de prefrontale cortex worden bepaald.

Zoals je op de foto ziet, bevindt de prefrontale cortex zich op de voorkant van de hersenen. Van de buitenkant is dat het gebied waar iedereen een kuif heeft. Eerder zei ik dat dankzij onze prefrontale cortex beslissen wij en hebben wij ook een mening over iets. We beslissen om de waarheid te spreken of te liegen. Om die reden vermeld God in de Koran hoofdstuk 96 vers 16 dat Hij de huichelaar en leugenaar zal grijpen bij zijn leugenachtige kuif. Islamitische geleerden van eeuwen terug hebben tevergeefs geprobeerd dit vers uit te leggen en de meesten zeiden dat het om een metaforisch iets gaat, want hoe kan nu een kuif liegen? Dankzij de huidige wetenschap snappen geleerden nu wel wat de Schepper van de neo-cortex meer dan 1400 jaar geleden ermee bedoeld heeft. Het vers gaat als volgt:

“Meen jij dat hij loochent en zich afkeert? 14 Weet hij niet dat God ziet? 15 Welnee! Als hij niet ophoudt zullen Wij hem bij de kuif grijpen, 16 een zondige leugenachtige kuif.” (Koran 96: 13-16)

Het is van groot belang dat een ouder dus zijn kind de ruimte moet geven om zijn gevoelens te uiten. Laat je je kind zijn gevoelens niet uiten wat gepaard gaat met dwangmatig gedrag, beoordeling zoals verwijt, bangmakerij, denigreren… et cetera. Kortom: alles wat met emotionele en fysieke mishandeling te maken heeft, dan zal je kind zijn eigen gevoelens onbewust ‘leren’  verdringen. Dat betekent dat hij zichzelf wijs gaat maken dat hij niets mag voelen. Deze slechte ontwikkeling zorgt er voor dat een kind in feite ‘verdoofd’ raakt. Omdat hij zelf zijn eigen pijn heeft leren te negeren, zal hij ook niet in staat zijn de pijn van een ander te voelen. Deze opgekropte gevoel leidt indirect tot een bepaalde frustratie die hij vervolgens uit door anderen te pijnigen. Het begint dan heel onschuldig door bijvoorbeeld plezier te vinden in het doden van insecten en ze zelfs te martelen. Naar mate hij ouder wordt kan dat zich ontwikkelen, dat hij dan bijvoorbeeld een dierenbeul wordt. Zijn prefrontale cortex heeft hem weliswaar geleerd dat hij zich moet inhouden door mensen geen kwaad te doen, maar hij kan zich niet inhouden om dieren niet te kwellen. Dit is dan wat hem een dierenbeul maakt.

Nu je met deze bescheiden intro een idee hebt wat psychopathie is en waar het naar toe leidt, dient men zich hier een goede les van uit te trekken. Voed je kind op met een heleboel liefde. Laat dat elke dag zien en laat je kind vooral zichzelf uiten en zijn gevoelens uitdrukken. Bagatelliseer nooit zijn pijn, hoe klein dat ook is. Laat hem zijn pijn uiten en toon altijd begrip voor hem. Kortom: neem je kind, je kleine broertje of zusje of nichtje of neefje net zo serieus zoals je zelf serieus genomen wilt worden.

Psychopathie en de zakelijke wereld

Er is nog een andere vorm van psychopathie die niet altijd wordt besproken en dat is psychopathie in de zakelijke wereld. Managers en directeurs die hier flink aan lijden en weinig mensen die het in de gaten hebben hoe gevaarlijk dat is voor de samenleving. Managers die hier aan lijden zorgen vaak er voor dat ze anderen bankroet laten gaan, dat mensen hun geld kwijt raken, families kapot maken voor de winst en dergelijk. Deze vorm van psychopathie is de gevaarlijkste omdat deze gaat gepaard met een hoge intelligentie. Intelligentie heeft niet zo veel te maken met wijsheid en inlevingsvermogen namelijk. Maar wanneer de twee elkaar treffen (psychopathie + intelligentie), dan heb je een van de gevaarlijkste cocktails ter wereld. Deze vind je dus bij managers en bij leiders zoals dictators. Dit vereist een aparte column waar ik hopelijk met God’s Wil op terug kom.

Badr Youyou

Advertenties