Marokkanenprobleem of een opvoedingsprobleem?

hangjongerenBij Marokkaanse gezinnen in Nederland komt het veelvuldig voor dat kinderen lang niet de juiste opvoeding meekrijgen van hun ouders die hen bestendig maakt tegen de vrijheid die we hier in Nederland hebben.

Hebben Marokkanen een probleem? Ja zeker. De eerste generatie ouders die naar Nederland zijn gekomen waren niet bepaald van een hoog gehalte intellectuelen. Een zeer groot aantal onder hen waren en zijn nog steeds analfabeet. Wie wel kon lezen en schrijven haalde nog maar net het niveau van het eerste schooljaar. Niet alleen miste deze groep taalkennis, maar het ontbrak bij ze ook aan kennis op het gebied van opvoeding, geloof en vooral ook hoe ze hun kinderen kunnen leren omgaan met de vrijheid in een Westerse samenleving. Dit laatste wordt vooral onderschat, maar is naast een slechte opvoeding een van de voornamelijkste oorzaken van de afglijding van veel Marokkaanse jongeren.

In Marokko zouden deze eerste generatie Marokkanen het nog wel kunnen redden omdat de omstandigheden daar heel anders zijn dan in Nederland. Daar had je vroeger nog meer sociale controle en het land is overwegend islamitisch waardoor de mensen dichter bij elkaar staan. Daar zijn ze verder ook socialer vergeleken met Nederland. Dankzij de vrijheid en de welvaart van Nederland dat gepaard gaat met individualisme en materialisme, is het een gevaarlijk cocktail voor zowel de tweede als de derde generatie jongeren geworden.

Veel Marokkaanse ouders hebben hun kinderen aan hun lot overgelaten. Ze voeden hen niet bewust op. Ook ontbreekt het bij ze aan een gezonde vorm van ‘islamitisch’ of ‘bewust’ opvoeden. Sommige ouders denken op een of andere manier dat opvoeden vanzelf gaat en dat ze geen energie erin hoeven te steken. Ze voorzien de kinderen van eten, onderdak en kleding en gaan er vanuit dat ze op die manier hun taken te hebben volbracht.

In de volgende hoofdstuk wil ik wat details bespreken als oorzaken die geleid zouden hebben tot de afwijking van deze groep Marokkaanse jongeren.

Marokkaanse jeugdAlgemeen gezien wordt er in de Marokkaanse cultuur sowieso weinig gecommuniceerd tussen de ouders en de kinderen. Laat ik duidelijk zeggen dat dit niet voor alle gezinnen geldt, maar wel voor een grote groep dat het zelfs inherent is geworden binnen die mentaliteit. Wat ik hier bedoel met communiceren is niet slechts praten over allerlei dagelijkse onderwerpen. Met communiceren bedoel ik dat er een rechtstreekse liefdevolle band ontstaat tussen ouder en kind en dat ze op basis daarvan met elkaar communiceren. Het zal de meeste Marokkanen niet ontgaan zijn dat er binnen de Marokkaanse cultuur liefde zelden wordt geuit. Een ouder die tegen zijn kind spontaan of regelmatig zegt ‘Ik houd van je’, is wereldvreemd bij Marokkanen. Ook het uiten van gevoelens en emoties scoren zij daar zeer slecht in. Kortom: bij Marokkaanse gezinnen ontbreekt het aan emotioneel contact tussen een ouder en zijn kind. Daar komt ook nog bij kijken dat het schelden van de kinderen een doodgewone gewoonte is. Kinderen krijgen allerlei scheldwoorden aan hun hoofd geslingerd. Sommige moeders schelden hun kinderen weleens met woorden waarin ‘kanker’ voorkomt ‘Moge God je kanker geven’ (Allah ye`tik al konsir), ‘bastaardzoon’ (weld lahram), ‘moge God je ellende geven’ (mosiba), ‘kind van schande’ (weld lefdiha), ‘Moge God mij van jou verlossen’ (doodwens). Dit zijn maar een paar zinnetjes die je gerust mag beschouwen als het topje van de ijsberg. Daarnaast wordt het mishandelen van kinderen ook gezien als een vorm van ‘goed opvoeden’. Marokkanen onderling noemen het geen ‘mishandeling’, want dat klinkt te negatief. Ze noemen het eerder gewoon ‘slaan’ en eufemistisch: ‘discipline bijbrengen’. Veel tweede en derde generatie Marokkanen tot op de dag van vandaag zijn er van overtuigd dat de keren dat ze werden geslagen door hun ouders hen heel goed deed. Men gaat zo ver zelfs dat sommigen zeggen dat ouders hun kinderen niet hard genoeg slaan en dat het de schuld is van de overheid die snel zal dreigen met het inschakelen van bijvoorbeeld de jeugdzorg.

Angst zaaien bij een kind, dreigementen en chanteren komen veelvuldig voor. Het zijn absoluut geen uitzonderingen. Een kind groeit op met al deze vormen van opvoeden die direct een aanslag zijn op zijn zelfbeeld. Ouders boren constant hun kinderen de grond in. Gevolg: gebrek aan zelfvertrouwen, aandacht tekort, een laag zelfbeeld, gebrek aan concentratie vermogen (wat leidt tot slechte schoolprestaties en vroege school verlating), gebrek aan eigen identiteit et cetera.

Wat er ook naast komt kijken is de ‘schaamtecultuur’. Wij Marokkanen blinken daar het beste in. Wanneer men ontdekt dat de dingen niet goed gaan, trekken we niet op tijd aan de bel, want men speelt liever mooi weer en verpakt alle problemen met de betoverende woorden ‘al-hamdulillah’ (alle lof zij God). Het woord ‘al-hamdulillah’ is het stopwoordje bij vrijwel iedere Marokkaan. Het is het etiket en het masker die iedereen draagt hoe ernstig zijn problemen ook zijn. Je kunt al concluderen dat deze mentaliteit weinig bijdraagt aan het oplossen van de problemen en dat men het gene waar hij mee zit eerder zal neigen onder de tapijt te vegen dan te willen bespreken met anderen of met een deskundige.

Deze schaamtecultuur ontstaat wanneer mensen niet zo vol zijn van zichzelf. Ze schamen zich voor wie, wat ze zijn en wat hen is overkomen. Zowel de ouders en hun kinderen zijn opgevoed met het idee dat ze hun hoofd altijd hoog moeten houden, sterk blijven overkomen en zeg gewoon dat het altijd goed met je gaat. Vrouwen worden opgevoed dat ze meer hooi op hun vork moeten blijven nemen. Alsmaar geduld moeten blijven hebben en altijd ‘al-hamdulillah’ blijven zeggen. ‘Ja ja.. want in Afrika hebben ze het nog erger’. Dit is wat er tegenwoordig aan je oren te slingeren krijgt. Zelfs religieus sprekende mensen gebruiken dit soort voorbeelden: ‘Je moet altijd God dankbaar zijn, want hoe slecht het met je ook gaat, er zijn anderen die het altijd slechter dan jou hebben. Niet zeuren, of klagen’. Alhoewel de zinsnede ‘wees God altijd dankbaar ‘ correct is, maar helaas gebruiken mensen het op de onjuiste manier. Men leert elkaar onbewust dat ze hun gevoelens moeten negeren. Over gevoelens en emoties gesproken, daar kom ik straks op terug.

We weten ook dat het aantal scheidingen bij Marokkanen zeker niet de laagste is. Mensen beseffen niet wat de gevolgen zijn van scheidingen. Wanneer je aan een scheiding denkt, dan moet je ook denken aan de problemen die er vooraf zijn gegaan, maar ook de gevolgen ervan. Ruziënde ouders, mishandelingen waar kinderen daar getuige van zijn…, hebben allemaal gevolgen op de geestelijke ontwikkeling en zelfbeeld van ieder kind en jongere.

Al deze dingen bij elkaar hebben dus als gevolg dat de jongeren een gebrek aan identiteit ontwikkelen. Ze voelen zich niet echt Marokkaans, maar eerder als ‘Marokkaanse wannabe’s en al helemaal niet als Nederlanders. Ze raken in feite geïsoleerd.

middel-vingerMaar wat zijn verder de gevolgen van gebrek aan identiteit en een laag zelfbeeld op straat? Jongeren die een opvoeding hebben gehad waarin de combinatie: verbale en fysieke agressie aanwezig was, leidt tot het creëren van agressieve persoonlijkheden. Kinderen die hun ouders hebben zien schreeuwen, dreigen, schelden en slaan, leren onbewust dat die middelen bij het gedrag hoort en dat ze een manier zijn om ermee je doelen te bereiken. Verbale en lichamelijke agressie tegen het kind, verdoofd sowieso zijn empathie en zorgt er voor dat het kind apathisch wordt. Dit leidt tot het feit dat een kind zichzelf later niet leert om empathisch te reageren. In combinatie met een negatief zelfbeeld, wat dus betekent dat hij een zwakke persoonlijkheid heeft, leert hij zichzelf onbewust een masker te dragen van ‘stoerheid’. Dat heeft hij namelijk nodig om zijn ‘zwakte’ en ‘onzekerheid’ te verbergen. Dit op zijn beurt heeft als gevolg dat een kind snel agressief reageert als hij zich aangesproken voelt of kritiek krijgt. Wraakzucht ligt ook op de loer, want hij kan niet omgaan met zijn emoties. Hij heeft dat namelijk nooit geleerd. Zijn ouders hebben op het gebied van emoties hem niet de opvoeding gegeven waarin hij kon uitdrukken wat hij voelde. In plaats daarvan, heeft hij geleerd zijn emoties te verdringen. Hij stopt ze (onbewust) diep in zijn onderbewustzijn. Wat er over blijft is dat het kind later als jongere zijn emoties bij kritiek, niet gezond kan relativeren. Het enige wat er overblijft om te reageren is het uiten van boosheid die soms agressie tot gevolg heeft. Wanneer hij omgaat met jongeren die hetzelfde ervaren als hij, dan vormen ze met elkaar een eigen groepje tot aan bendes. De drang om aan elkaar te bewijzen dat ze ‘stoer’ en ‘sterk’ zijn, resulteert zich in het nemen van risico’s in het dagelijks leven. De drempel bijvoorbeeld om samen een strafbare daad te plegen is heel laag. Ze kunnen tegen elkaar geen ‘nee’ zeggen. ‘Nee’ is voor mietjes en zij doen er alles aan om te bewijzen dat ze geen mietjes zijn. Dan wordt stelen, beroven, schreeuwen op straat, anderen in elkaar slaan, dreigen en dergelijk vormen van gedrag waar ze mee aan elkaar willen bewijzen dat ze ‘sterk’ zijn. Uiteraard de nood om aan geld te komen is vanzelfsprekend. Ze willen snel geld verdienen, want ze willen dure merkkleding dragen om zichzelf en aan anderen te bewijzen dat ze er bij horen.

Tot nu toe heb ik me gericht op de oorzaak van de problemen bij de Marokkaanse jongeren. In de media heeft men de laatste tijd het veel over de ‘Marokkanenprobleem’ gehad. Men probeert de oorzaak van de problemen alleen bij de Marokkanen neer te leggen. Het is alsof men de indruk wil wekken dat het wellicht in de genen zit van de Marokkanen. Sommige artikelen willen je haast laten geloven in de eugeneticatheorie. Namelijk dat agressief gedrag inherent is aan de Marokkaanse cultuur. We weten dat dat in de praktijk niet het geval is. Ga je naar Marokko om het gedrag van de jongeren daar te beoordelen, dan kom je een heel andere generatie jongeren tegen die zelfs ieder jaar tijdens de zomervakantie zich irriteert aan het schandalig gedrag van sommige jongeren die van Europa daar naar toe gaan.

Het gedrag van de Marokkaanse jongeren heeft dus te maken met de boven genoemde feiten. Het is een opvoedingsprobleem die te maken heeft met gebrek aan pedagogie en vooral gebrek aan omgaan met vrijheid. Dit is een gevaarlijke cocktail waar weinig bij stil staan.

Toch vraag je je af waarom de Turkse jongeren hier minder last van hebben? Eigenlijk is het antwoord heel simpel: Turken hebben een sterkere en natuurlijkere identiteit dan Marokkanen. De gemiddelde Turk is nationalistischer dan de Marokkaan. Niet alleen heeft hij een sterkere band met zijn vaderland, maar hij beheerst het Turks beter dan de gemiddelde Marokkaan die de Arabische taal niet goed beheerst. De gemiddelde Turkse jongere schrijft ook in het Turks en communiceert op die manier met zijn landgenoten. Zelfs wanneer ze elkaar iets schrijven dan is dat ook in het Turks. Marokkaanse jongeren communiceren onderling in het Nederlands. Deze nationalistische band en de trots van de Turken die ze onderling delen is vele malen sterker. Familie-eer speelt ook een rol hierin. Turken beschermen elkaar veel beter. Ze hebben onderling warmere familiebanden. De Turkse mentaliteit is anders dus dan die van Marokkanen. Turken staan ook dichter bij Europa. Het Kamelistische pro-Westerse regime heeft in het verleden over het algemeen veel invloed gehad op de Turken. Turken waren altijd dichter bij de Europese en seculiere mentaliteit dan de Marokkanen waardoor ze beter hebben leren omgaan met vrijheid dan Marokkanen. Wat Turken ook hebben is een ondernemende mentaliteit. Als ondernemers zijn ze beter dan Marokkanen. Dat heeft te maken met de strategische ligging van Turkije. Het is eeuwenlang de brug geweest tussen Azië en Europa. Deze mentaliteit hebben veel Turken meegenomen uit Turkije en heeft hen deels geholpen om zich beter te ontplooien dan Marokkanen en dus ook hun jongeren op de goede weg gehouden naast de eerdere genoemde oorzaken.

Mogelijke oplossingen

Vader met zoonWillen Marokkanen iets doen aan hun problemen? Dan moeten ze iets doen aan hun onaangepaste mentaliteit. Dat moet anders. Die is namelijk niet helemaal ontwikkeld. Ze moeten leren taboes te doorbreken en meer kritisch te zijn naar zichzelf. Wat Nederlanders van ze denken is niet belangrijk. Het enige waar ze naar moeten kijken is wat voor hen juist is. De overheid dient intellectuele Marokkanen waaronder de maatschappelijke werkers in te schakelen om Marokkaanse ouders bewust te maken van ouderschap en wat het allemaal betekent. Waarom ik Marokkaanse hulpverleners als voorkeur zie is omdat zij Marokkanen beter snappen als geen ander.

Sommige denkfouten bij Marokkanen moeten bijgesteld worden. ‘Schaamtecultuur’ bijvoorbeeld moet bestreden worden. Ook imams moeten zichzelf ontwikkelen en zich verdiepen in dit soort onderwerpen om te weten hoe ze de gelovigen tijdens de preken beter benaderen. Enkele maanden geleden heb ik een artikel over dit onderwerp geschreven genaamd ‘Gebrek aan emotionele ontwikkeling staat moslims in de weg’. Daarin heb ik kritiek geuit op hoe imams te werk gaan en heb ik benoemd hoe het beter zou moeten.

Meer info over opvoeding: Kinderen zijn geen bezit – de ideale islamitische ouder

Wil je mee discussiëren over het onderwerp op Facebook? Klik dan hier.

Badr Youyou

Advertenties