Wat zijn wij zonder empathie?

A real man treats his ladyEen simpele formule (lees het plaatje) die erg logisch klinkt en waar je als mens het met elkaar over eens bent. Toch is dat in de praktijk bij velen moeilijk om te realiseren en weet je waarom? Simpel: Omdat we onder andere onze kinderen niet leren om in te leven in de ander.

Hoe zouden we dat wel kunnen doen? Simpel: Geef kinderen de ruimte als ze nog jong zijn om hun gevoelens te mogen uiten en neem ze altijd serieus. Vul hun bagage met warme en (zichtbare) liefde, dan hebben ze iets wat ze zelf ook kunnen geven. Wie niets heeft, kan niets geven.

De mens is een bizarre wezen. We verheugen ons op de dag dat onze kinderen de eerste keer beginnen te lopen, maar in een mum van tijd, willen we dat ze gaan zitten. We zijn blij als ze hun eerste woordjes zeggen, maar als ze beginnen te praten, willen we dat ze zwijgen… Hoe egoïstisch is de mens wel niet en dan achteraf klaagt hij over het misdragen van een ander.

Gebrek aan empathie heeft niet alleen invloed op het voorbeeld van dit plaatje, maar benoem elk geschil of probleem, dan zul je merken dat gebrek aan empathie vrijwel altijd de oorzaak daarvan is.

Gebrek aan empathie zorgt er niet alleen voor dat mensen elkaar niet het beste gunnen, maar ook misgunnen. Het zorgt er ook voor dat mensen naar elkaar niet goed luisteren, dat ze elkaar niet begrijpen, elkaar negeren, elkaar verwaarlozen, elkaar in de steek laten, elkaar vergeten et cetera.

Gebrek aan empathie zorgt ervoor dat angst onnodig meer bepaalt wat mensen moeten denken en daarop hun mening en handeling baseren. Als angst het meer te zeggen heeft dan empathie, dan worden mensen hebzuchtiger, veeleisender, perfectionistisch, nemen niet genoeg met minder, te ijdel, excentrieker, graag het middelpunt willen zijn et cetera.

Gebrek aan empathie zorgt er ook voor dat mensen koppiger, halsstarrig en recalcitrant worden. Als je niet in de ander kunt leven, dan wil je dat je mening het middelpunt is van alles en belangrijker dan die van anderen, want je kan niet goed luisteren en ook niet het probleem of mening van anderen bekijken vanuit hun invalshoek. Zelfs ruzie tijdens een discussie hier op Facebook heeft hiermee te maken. Ik constateer dat vrijwel dagelijks.

Het is van groot belang dat mensen zichzelf ‘leren’ empathisch te worden. Dat doe je door o.a. te beginnen met de manier hoe je met je eigen kinderen omgaat, maar ook wat meer kijkt naar jezelf dan naar anderen. In plaats van te letten op de ander hoe hij op je reageert is het effectiever om te kijken wat hij met jou emoties heeft gedaan. De meesten van ons reageren graag af op de ander en denken daarmee de ander weg te hebben geduwd en dat zij hun zin hebben gekregen. Daardoor hoeft een persoon zijn eigen gebreken niet te confronteren. De andere werkelijkheid is dat met deze houding ruzie alleen maar oploopt in plaats van te zoeken naar een (middenweg) oplossing.

Mensen neigen te geloven in de illusie dat ze altijd gelijk hebben. Dat sust hun ego namelijk om zichzelf het gevoel te geven dat ze goed bezig zijn. Men gaat voorbij het feit dat gebreken in een mens hem juist sieren, hem menselijk maken. Want, wat is ontwikkeling als de mens niet faalt? Het bijstellen van een mening betekent namelijk dat je van mening verandert omdat de voorgaande mening blijkt niet te kloppen of achterhaald is. Dat is de juiste betekenis van ‘ontwikkeling’. Ik heb nog nooit van iemand gehoord die succes heeft gehad zonder te falen. Vraag elke bioloog, dan zal hij zeggen dat hij met zijn experiment is geslaagd nadat tig anderen mislukt waren. Helaas door onze koppigheid, willen we onszelf het gevoel geven dat we het altijd bij het rechte eind hebben. We zitten vol wanen en fantasie dat we het goed doen.

Dit heeft allemaal direct te maken met het gebrek aan empathie. Als we onszelf afsluiten om onze gevoelens uit te drukken, dan voelen we onze eigen ‘pijn’ (emoties) niet meer, laat staan het voelen van de pijn van een ander. De emotie die het meest in ons heerst is de (subtiele) angst die onze koers bepaalt zoals ik eerder zei. Want pijn willen we niet voelen. Dat brengt in ons het gevoel naar boven dat we de dingen niet goed doen. We denken onterecht dat als we falen, losers zijn… Dit is wat angst met ons doet. Het legt de verkeerde bindingen in onze brein die we van kinds af aan mee hebben gekregen.

Velen onder ons denken onterecht dat als iemand vindt dat we ongelijk hebben, dat onze brein (angst) het verband legt met het (onjuist) gevoel van: ‘mijn mening vinden ze niet belangrijk’, ‘Ze verwaarlozen mijn mening’ et cetera… Het gevolg is dat de persoon zich gefrustreerd voelt. Als dit geen verdriet naar boven brengt, waardoor de persoon zich terugtrekt, zal hij doorgaan en koppigheid tonen. Dit is maar een voorbeeld. Eigenlijk zou dit een apart onderwerp moeten worden, waarin ik dieper inga over hoe mensen met zichzelf leren omgaan om te beter te kunnen reageren op anderen.

Als je dit allemaal opsomt, dan komt het erop neer dat een persoon een hand vol heeft aan zichzelf. Het probleem die je hebt met een ander, heeft voornamelijk te maken met hoe jij je eigen emoties interpreteert en niet wat de ander heeft gezegd. Je legt het accent voornamelijk op de ander om te geloven dat jij altijd gelijk hebt. Men dient nu te snappen waarom de islam sterk de nadruk legt op het verrichten van de ‘jihad’ tegen eigen de ego en dat dat de grootste streven is van een Godvrezende. Dit is geen islamitische uitzondering, maar iets wat iedere weldenkende mens al weet. Ik spreek hier niet vanuit een theoretische invalshoek, maar vanuit praktische ervaringen waarin het is gebleken dat een mens prima in staat is zijn visie over zichzelf te kunnen ontwikkelen om beter te leren omgaan met op de eerste plaats zichzelf als met anderen.

Badr Youyou

Advertenties