Parentificatie

Brother feeds little brotherEen van psychische klappen die iemand kan oplopen is parentificatie. Dat is wanneer een kind zich als een zorgzame ouder gedraagt. In arme landen is dat helaas een regel in plaats van een uitzondering. In rijke landen is het wel een uitzondering, maar het komt toch vaker voor dan je denkt. In dit geval gebeurt dat wanneer het kind nog maar met één ouder heeft en deze ouder is depressief. Bij alleenstaande moeders komt dit regelmatig voor. De moeder lijdt aan een psychische klacht (stoornis). Ze heeft maar één kind of meerdere. Het oudste kind zal uit overlevingsdrang de taak op zich nemen om zorg te dragen voor de overige kinderen, inclusief zijn moeder. Het kind begint dus op een zeer vroege leeftijd de rol te nemen van een ouder, vandaar de term ‘parentificatie’.

De gevolgen hiervan zijn niet te onderschatten. Want normaal gesproken horen de rollen andersom te zijn. Elk kind hoort het gevoel te hebben dat hij zich beschermd, zich verzorgd en veilig voelt. Maar omdat de rollen hier omgedraaid zijn, heeft het kind niet genoeg de ruimte gehad om dat te verkrijgen. Door perentificatie cijfert hij zichzelf weg voor anderen. Hij neemt de kerngedachte op van: “ik ben niet belangrijk, maar anderen wel. Anderen hebben mij nodig en niet andersom.”. Ik heb het hier op mijn manier geformuleerd, maar dat is ongeveer wat het kind als uitgangspunt idee in zijn brein ontwikkelt. Doordat het kind deze kerngedachte in zijn kinderjaren ontwikkeld heeft, was hij toen feitelijk machteloos, kwetsbaar en bang. Al deze gevoelens moest hij toentertijd verdringen. Wegstoppen zeg maar, want er was toen geen ruimte voor om zich kwetsbaar op te stellen. Het kind voelde zich gedwongen om voor zijn ouder te zorgen. Gevolg is dat wanneer hij volwassen wordt altijd het gevoel behoudt dat hij voor anderen moet zorgen en ten tweede, dat angst in de vorm van zich zorgen en druk maken om van alles om zich heen.

Heel veel Marokkaanse moeders hebben hier ook last van. Doordat velen onder hen door hun mannen in Marokko werden achtergelaten met de kinderen en pas veel later of niet naar Europa hebben gehaald, hebben een hoop van deze moeder stress en problemen gehad waardoor hun kinderen in zulke situaties terecht zijn gekomen. Los van hun kinderen die aan parentificatie kunnen lijden, zul je merken dat die generatie moeders zelf ook lijden aan de stoornis. In hun gedrag bemoeien ze met alles. Terwijl hun jonge broers en zussen ook al oud zijn geworden en misschien zelfs getrouwd, merk je dat ze nog steeds bemoeien met de problemen van anderen tot in de details.

Zonen die aan parentificatie lijden doen hetzelfde. Ze denken dat ze de vader in huis zijn. De zoon draagt alle zorgen op zijn schouders en wil controle hebben over alles wat er gebeurd. Ook zorgt hij voor de kost en bemoeit zich met zijn broertjes en zusjes meer dan de moeder zelf. Als er niet naar hem geluisterd wordt, dan wordt hij kwaad. Dat gevoel toen hij een kind was, moest hij destijds alle touwtjes in handen nemen. Zin broertjes en zusjes waren nog te klein. Hij zag dat ze kwetsbaar waren en zij konden op hun beurt geen weerwoord geven. Deze situatie achtervolgt hem nog altijd als een soort onbewuste angst. Zodoende nam hij dat gedrag met zich mee en bleef kijken naar zijn broertjes en zusjes op die manier. Hoe oud ze ook worden. Hij is de heer des huis en bepaalt wat er gebeurd. Zijn zusjes en broertjes die al in de twintig zijn, kijken nog steeds ook op die manier naar hem. Ze zijn bang en kunnen niet zichzelf zijn in zijn aanwezigheid.

Badr Youyou

Advertenties