De zin en onzin over beelden volgens de islam

BeeldenDe Koran die wij moslims als het uitgesproken woord van God beschouwen waar geen enkele moslim aan twijfelt is het grootste bewijs en de voornaamste bron waar we naar terugkeren om uit te halen of iets halal of haram is.

Een onderwerp waar God in de Koran erg veel naar heeft verwezen is die van het aanbidden van afgoden naast Hem. Die afgoden werden vrijwel altijd aanbeden in de vorm van beelden en allerlei voorwerpen of natuurlijke verschijnselen.

Alhoewel het bekend staat in de islam dat beelden die gemaakt zijn om aanbeden te worden verboden zijn, geeft God in hoofdstuk Saba’ (Sheeba) duidelijk aan dat de djinns van de profeet Sulaymaan (Salomon) beelden maakten voor hem van allerlei soorten dieren en zelfs van grote omvang in zijn paleizen. Dat was niet verboden. Het kan dat iemand uit onwetendheid de opmerking zal maken dat het in de tijd van Salamon wel mocht, maar sinds de komst van de islam niet meer. Dit is geen slimme opmerking. Tijdens of vóór de islam was shirk (polytheïsme) nooit toegestaan en alles wat aanbeden werd naast God was altijd verboden. God heeft nooit beelden toegelaten indien die als doel dienden om polytheïsme te plegen. In de Koran worden meerdere malen profeten vermeld die beelden afwezen omdat die als doel hadden om aanbeden te worden. Dus vóór of na de komst van de islam waren beelden die aanbeden werden altijd haram. Beelden die niet aanbeden waren nooit haram geweest.

In de tijd van Salomon maakten djinns voor hem standbeelden, simpelweg omdat die standbeelden destijds niet gemaakt werden om aanbeden te worden. En sowieso weten we met zekerheid dat onze profeet voor kinderen poppen heeft toegestaan. De vrouw van de profeet Aisha had zelf poppetjes van verschillende dieren waaronder ook een poppetje die de pegasus van de profeet Salomon zou voorstellen. De ongelovigen van Quraysh aanbaden afgodsbeelden die even klein waren als de poppen waar kinderen meespeelden. Beide soort beelden werden vaak gemaakt van hout of van klei, maar ook van gevulde stof. Desondanks stond de profeet voor kinderen toe om te spelen met poppen. Reden is omdat kinderen aanbaden die poppen niet, maar het waren in hun ogen pure speelgoed en dit is precies waar het omdraait. Namelijk dat je niet mag geloven dat die poppen of standbeelden aanbeden moeten worden. Ik zeg ook nog daarbij dat indien beelden zelf verboden waren omdat ze slechts beelden zijn, dan was dat nog meer verboden voor kinderen geweest. Want indien men bang is voor ‘shirk’ (polytheïsme), dan zou je dat juist voor kinderen moeten verbieden! Want kinderen zijn nog erg jong, kwetsbaar en snel beïnvloedbaar. Ze kunnen makkelijk gemanipuleerd en geïndoctrineerd worden. Toch heeft de profeet voor kinderen toegestaan om te spelen met poppen. Dit bewijst dus dat dit niet elk beeld haram is. Het vers trouwens dat bewijst dat djinns voor Salomon standbeelden maakten is deze:

“13 Zij maakten voor hem (Sulaymaan) wat hij wilde; heiligdommen, standbeelden, schotels als waterbekkens en stevig staande ketels.” (34:13)

saladin sculptureGeleerden zijn sowieso het met elkaar eens dat beelden die geen ‘ziel’ bevatten, dus geen standbeelden die van een mens of dier zijn, wel toegestaan zijn. Dus standbeelden van de natuur zoals bomen, bergen en dergelijk zijn sowieso toegestaan. Maar dit bewijst in feite het gene wat ik daarboven eerder zei, namelijk dat je niet mag geloven dat een standbeeld met een ‘ziel’, iets met jou kan doen. Dus invloed uitoefenen op je leven en dat het je geluk of ongeluk zou brengen. Dat is de enige reden waarom standbeelden niet toegestaan waren van de profeet toen hij pas nog met de boodschap kwam. Toen de profeet aan het einde van zijn leven merkte dat moslims goed begrepen hebben wat ‘tawheed’ (monotheïsme) daadwerkelijk betekende, deed hij niet meer zo moeilijk daarover. Wanneer deze reden verdwijnt en je beschouwt elk beeld, hetzij van een mens of dier of wat dan ook, niets anders is dan slechts een beeld van steen of hout… en dat je overtuigd bent dat het alleen God is die aanbeden mag worden, dan verdwijnt meteen de reden om dat standbeeld haram te verklaren. God vermeld in de Koran:

52 Toen hij tot zijn vader en zijn volk zei: “Wat zijn dat voor beelden waaraan jullie eer bewijzen?”

Hier verwijst God naar de reden waarom mensen standbeelden hadden, namelijk: er werd eer bewezen aan deze standbeelden. Het eren van beelden is aanbidding en dat is de zogeheten `illah’ (reden) waarom dat haram is. Hun antwoord was namelijk:

“53 Zij zeiden: “Wij hebben gemerkt dat onze vaderen hen al dienden.”

Het aanbidden dus is de reden waarom het haram is. God vermeld ook:

“95 Hij zei: “Dienen jullie wat jullie zelf uitgehouwen hebben?” (Assafaat)

Hier ook verwijst God naar de reden waarom de polytheïsten beelden uithouwden. Namelijk het dienen van die beelden. Tevens hebben geleerden van de Azhar universiteit in de jaren negentig expliciet toegestaan dat Egyptenaren souvenirbeeldjes mogen verkopen aan toeristen. Want die beeldjes zoals het woord zelf zegt waren souvenirs en geen beelden die gemaakt werden om aanbeden te worden.

Ter verduidelijking:

In de islam zijn er weinig dingen die haram zijn. Zelfs wat men denkt op de eerste instantie haram te kunnen zijn, moet als doel hebben dat wat je er mee doet haram is en niet het voorwerp of het instrument zelf. Een varken zelf is niet haram, want dat is op zich gewoon een dier. Wat haram is, is het consumeren van varkensvlees. Alcohol is op zichzelf niet haram, maar wat haram is, is het consumeren ervan. Een mes kopen is niet haram, maar als ik het koop om ermee criminele activiteiten te verrichten, dan is het wel haram. Koop ik het omdat ik het nodig heb voor mijn keuken dan is het niet haram. Dit geldt voor bijna alles wat er bestaat. Noem maar wat je wilt, dan zul je zien dat het voorwerp zelf op zich niet haram is, maar wat jouw intentie is en wat je er mee doet, bepaalt of het haram is of niet. Dit geldt ook voor muziekinstrumenten. Muziek zelf is niet haram, maar wat voor muziek je gaat maken (inhoud van de tekst) en of dat gepaard gaat met drank en zwoele avonden waarin vrouwen en mannen onderling van alles doen, bepaalt of het gebruik van het instrument haram of halal is. Internet is ook niet haram, maar waar je naar surft en om welke doeleinden je het gebruikt, bepaalt het halale en het harame ervan.

Terugkomend op ‘tawheed’ (monotheïsme), is dat niets anders. Zelfs als ik een beeld koop of maak wat een afgod voorstelt en mijn doel is dat beeld te gebruiken voor een film, dan is dat ook niet haram. Sterker nog: Het is toegestaan indien je een moslimacteur bent om tijdens een scene van de film te knielen voor dat beeld indien je dat puur verricht voor acteerwerk, maar tegelijkertijd in je hart totaal niet gelooft dat het beeld aanbeden mag worden.

Salafisten/ wahhabisten hebben weinig verstand van de definitie van shirk (polytheïsme). Hun kennis daarover beperkt zich bij oppervlakkige definities. Wat je zelden tot nooit leest in hun literatuur, is aan welke voorwaarden je dient te voldoen om te zeggen dat je iets aanbidt. Je bent iets aan het aanbidden pas als het voldoet aan twee duidelijke voorwaarden:

1. Je moet qalban (in je hart) geloven dat het gene waar je naar bidt goddelijke eigenschappen heeft.

2. En je moet qalaban (lichamelijk) bewegingen maken die aanduiden op aanbidding.

De tweede voorwaarde is nodig om je door derden te verdenken van shirk (poytheïsme), maar dan nog is het geen hard bewijs indien ze niet door jou bevestigd krijgen dat je ook voldoet aan de eerste voorwaarde. Want: het knielen voor een beeld kan van alles betekenen. Zoals ik eerder zei: wellicht heeft iemand geknield omdat hij een acteur is en hij is aan het oefenen voor een film om het zo maar te zeggen, De eerste voorwaarde dat hij niet gelooft dat het beeld echt krachten en machten bevat van een (af)god, is niet aanwezig. Een andere reden en deze is ook erg belangrijk, is dat hij geknield heeft voor dat beeld omdat hij wellicht gedwongen werd zoals de shabieha van Assad weleens bij veel burgers en strijders van de oppositie deden. Als er dwang bij komt kijken dan is God vergevig:

“Behalve hij die wordt gedwongen terwijl zijn hart in het geloof vrede blijft vinden” (De Bijen 106)

Mag je dan beelden verkopen van Maria of kruizen van Jezus die als doel dienen om aanbeden te worden? Antwoord is simpel en dat is: nee, het is voor een moslim niet toegestaan en dit behoeft denk ik geen uitleg. Het dragen van een kruis dat direct verwijst naar het christendom of naar een andere religie is overigens ook niet toegestaan. Of laat ik beter formulieren: dat moet je beter vermijden. Al is de intentie dat die kruis slechts voor de sier is. Simpelweg omdat als mensen je ermee zien lopen dat ze je dan verdenken dat je een christen bent terwijl je dat niet bent. In dit geval pleeg je geen shirk, maar het is beter om te vermijden dat mensen je van zaken kunnen betichten die jou onterecht in een andere daglicht stellen.

Stel je hebt een ketting van een kruis geërfd van je familie of als cadeau gekregen. Is het toegestaan om die aan te nemen? Antwoord: Ja het is toegestaan, mits je die niet draagt, maar gewoon bewaard. Zolang je niet gelooft dat die kruis of wat je ook hebt gekregen, je leven zal verbeteren of dat het jou geluk zal brengen of iets in die trend, dan is het gewoon toegestaan om het te hebben. Ook al is het een beeld zelfs van een soort ‘afgod’. Het gaat hier puur om wat je er mee doet.

Ik was niet van plan dit allemaal te schrijven, maar het valt gewoon op dat veel moslims helaas onvoldoende de kneepjes van dit onderwerp weten en wie hier wel over leest, beperkt zijn literatuur tot oppervlakkige definities waarin niet goed genoeg uitgelegd wordt hoe daadwerkelijk het een en andere zit het monotheïsme en polytheïsme in de islam. En de ramp is dat het in Nederland wemelt van salafistische literatuur die moslims afdwalen van de juiste definitie van monotheïsme en God weet het beter.

Badr Youyou

Advertenties