Een ware monotheïst is een altruïst

Altruisme in de natuur

Altruïsme in de natuur

“Wij geven jullie voedsel ter wille van God; Wij wensen van jullie geen loon of dank.” (Koran, de Mens: 9)

Dit versje is een samenvatting van de meest ultieme vorm van altruïsme. De meeste mensen zijn in staat om liefdadig en helpend te willen zijn. Als iemand je beleefd vraagt om hulp of jij ziet dat hij in nood zit, dan wil je vanuit je goedwillend gedrag hem helpen. Meestal wil je daar ook niets voor terug en doe je dat gewoon met plezier. Alleen dit vers gaat een stapje verder. Het is zo dat wanneer we iemand helpen, dan verwachten de meeste van ons op zijn minst een bedankje terug. Dat bedankje willen we graag horen omdat we dan ergens willen opeisen van diegene die wij hebben geholpen dat hij op zijn minst onze dienstverlening erkend en ons zal waarderen. Doet hij dat niet dan zullen de meeste mensen teleurgesteld raken. Ik bedoel, je zult vast wel jezelf of iemand anders vaak genoeg betrapt hebben met uitspraken zoals:

“ik heb hem geholpen en dit is wat ik terugkrijg! Ik help hem nooit meer voortaan! Hij bekijk het maar! Hij zoekt het voortaan maar lekker uit!”

Dit soort uitspraken komen de meesten onder ons vrij bekend voor. Ondanks het feit dat we niet terugbetaald hoeven te worden, hebben we de neiging om altijd nog steeds iets terug te verwachten van een ander, al is dat maar een bedankje. Hoe onschuldig een bedankje ook lijkt te zijn, er zit toch bij velen een luchtje aan hangen. We willen een bedankje ontvangen als erkenning voor onze dienstverlening. De mens hunkert in het algemeen al te graag naar waardering en erkenning. Dat hoeft niet materialistisch te zijn en ook niet dat we beroemd worden, maar op zijn minst in de vorm van bedankjes. Want dat geeft ons dat gevoel van: ‘kijk, ik besta!’, ‘ik ben een goed mens’. ‘ik doe iets goeds’. Deze kleine korte zinnetjes zijn allemaal diepe kerngedachten die ons constant in het achterhoofd achtervolgen. We proberen dagelijks dingen te doen om onszelf het gevoel te geven dat we er mogen zijn, erkend worden als volwaardige mensen. Deze kerngedachten komen allemaal uit een diepliggend (schuld)gevoel dat we ‘niet goed genoeg zijn’. Daarom doen we constant ons best om goed te willen zijn en overkomen.

Wanneer we dan mensen helpen en we worden niet terug gewaardeerd, dan voelen we ons teleurgesteld in die personen. Want ze hebben onze goedwillende diensten niet erkend waardoor we dan ons niet genoeg gewaardeerd voelen. We raken dan teleurgesteld in hen en beslissen we daarom hen niet meer te helpen voortaan.

Een echte altruïstische persoon is diegene die onvoorwaardelijk helpt. Deze overtuiging is de overtuiging waar de islam naar streeft. Dit is ook wat achter de betekenis van monotheïsme (tawheed) staat. Het monotheïsme van de islam zegt dat God boven iedereen staat, Hij waakt over ons, voorziet ons van alles, niets gebeurt of kan ons overkomen zonder Zijn Wil. Het monotheïsme vraagt van de gelovige dat hij het volste vertrouwen moet hebben in God ongeacht wat er gebeurd. Zelfs als hij het gene wat hij moet doen met zijn leven moet bekopen, dan is zijn lot in de handen van de Schepper en hoeft zich geen zorgen te maken. Het monotheïsme betekent dus dat je je eigen wil aan die van God moet overgeven en dat indien je iets doet op aarde, dan doe je dat niet om bedankjes of beloningen van mensen die je hebt geholpen te verwachten, maar dat je dat geheel en enkel van God alleen moet verwachten. Vandaar God’s vers waarin Hij ware geloven zo beschreef:

“”Wij geven jullie voedsel ter wille van God; Wij wensen van jullie geen loon of dank.”

Met andere woorden: je moet dus ook niet gaan vissen naar een ‘dankjewel’.

Als je bij dit allemaal stil staat, dan kun je je afvragen hoeveel gelovigen daar buiten rond lopen met deze mentaliteit. Mijn gevoel zegt: een grote minderheid. Want indien de helft of zelfs een kwart van de moslims zo’n mentaliteit zouden hebben, dan zag de wereld er anders uit dan hoe die nu eruit ziet.

Maar er is een grote positieve punt hieraan. Indien je het gevoel hebt dat je die status nog niet hebt van zo’n vorm van diepgelovigheid, dan kan je dat jezelf nog altijd trainen. Nog mooier is indien je dit ook meegeeft aan je kinderen. Geef je kinderen deze gedachten bewust mee, maar voed ze vooral op dat ze niet egoïstisch hoeven te zijn. Vervul hun behoeften met voldoende aandacht, liefde en waardering. Geef ze zoveel mogelijk complimentjes. Dit zal ze namelijk helpen om later niet meer de behoefte te hebben te vissen en beloningen te verwachten van anderen. Hoe meer aandacht, waardering, erkenning je van huis uit mee hebt gekregen, hoe minder je er naar gaat zoeken of van anderen hoeft te verwachten.

Badr Youyou

Advertenties