De onzin van het terugkeren naar de ‘salaf’ (voorgangers)

salaf assalihSinds de komst van Mohammed Ibn Abdul Wahhab, hebben salafisten het woord ‘salaf’ (voorgangers) gekaapt en ze gebruiken het als de ‘officiële’ naam van hun groepering. In de Arabische wereld worden ze ook ‘assalafiyoun’ (salafisten) genoemd, of du`aat assalafiyah (roepers tot het salafisme), maar vaak ook: al wahhabiyoen (De wahabi’s). Ook worden salafisten door sommige soennieten ‘hashawiya’ (حشوية) genoemd. De term komt uit de eerste eeuw sinds de komst van de islam en verwijst naar moslims die zich laten beïnvloeden door verhalen die door bekeerde joden zijn verteld. Er zijn moslims die vinden dat de salafi’s het woord ‘salaf’ niet verdienen en daarom worden ze wahabiyya’s genoemd als verwijzing naar de laatste naam van Mohammed Ibn Abdul Wahhab. Zo worden ze nu overal mee herkend.

Maar er zijn ook geleerden genoeg die vandaag de dag het woord ‘salaf’ een misleidende term vinden. Alhoewel er respect is voor de geleerden van vroeger en de metgezellen, de term heeft nog steeds geen toegevoegde waarde. Simpelweg omdat diezelfde ‘salaf’ (moslims uit het verleden) onderling veel verschillende meningen hadden en vaak zelfs vijandig naar elkaar waren tot aan bloedige conflicten toe. Metgezellen van de profeet hebben na zijn overlijden onderling gevochten. Ze waren verdeeld in sektes en in verschillende (politieke) groeperingen. Daarom is het in feite een vage term als je dat goed zou bestuderen. Vandaag de dag wordt die term heel mooi verpakt en als iets ‘heiligs’ naar voren gebracht, maar zelfs wetenschappelijk gezien, klopt dat niet helemaal. Want terugkeren naar het verleden is in feite ook geen optie. De islam is niet gestopt in het verleden. Salafi’s met hun ‘terugkeer naar de salaf’ bedoelen daar eigenlijk mee: terugkeren naar de middeleeuwen. Dat is niet zo raar, want zij proberen dat ook echt letterlijk na te komen. Als het aan salafisten ligt, mag je gewoon als bejaarde met een tienjarig meisje huwen en ze neigen van alles wat hen vreemd en vernieuwend lijkt, als haram te verklaren of afstand ervan te nemen…

Als het aan sommige geleerden ligt die verder kijken dan hun neus lang is, hoeven we die manier van ‘salaf’ niet. De islam stopt namelijk niet in het verleden. Wij plegen ijtihaad (inspanning op het gebied van jurisprudentiële religieuze zaken). Salafi’s wagen zich niet veel op ijtihad. Zij willen liever het heden aanpassen aan het verleden. Dat zien we ook terug in extremistische groeperingen zoals IS en Al Qaida.

De grap is dat niemand twist over de authenticiteit van de islam, namelijk dat de bronnen van waaruit we wijsheid, kracht en kennis uitputten, is de Koran, de hadieth en wijsheden uit het leven van verschillende metgezellen en geleerden. Niemand die hierover discussieert en zegt dat het niet zo is. Alleen is de vraag: waren al die geleerden en metgezellen hetzelfde en waren hun meningen bindend? Nee dus. En moeten we dezelfde mentaliteit hebben als de hunne uit die tijd? Ook niet!

De term ‘salafi’ is dus erg overschat. De enige reden waarom er op dat woord wordt gehamerd, is in het voordeel van de salafisten die graag moslims willen wijsmaken dat we terug moeten gaan naar het verleden, want dat is de ‘ware’ islam. Mooie verleidelijke woorden die op de eerste instantie ‘logisch’ en ‘acceptabel’ klinken, maar in de praktijk bedoelen ze gewoon: terugkeren naar de mentaliteit van de middeleeuwen. Het andere gevaar van deze misleiding is dat het moslims overtuigd meningen uit de oude literatuur, letterlijk te nemen en als bindend te beschouwen. De gevolgen hoef ik denk ik niet uit te leggen.

Dit is voor een deel waarom veel moslims niet voorruit gaan. Verbaas je je daarom niet waarom ze in sommige landen vrouwen als inferieur behandeld worden zoals in Soedi-Arabië waar ze tot de dag van vandaag niet toegelaten worden om te stemmen of zelfs niet auto mogen rijden en nog meer andere dubieuze regels onder het mom van ‘sharia’. Het heeft allemaal te maken met hun methodiek van interpretatie die in wezen verschilt van die van de soennieten.

Badr Youyou

Advertenties