Wat wordt er genegeerd over de hoofddoek?

Mooie niqabWat ik hieronder ga vertellen, mag je gerust uitprinten of bewaren om het aan een imam die deskundig genoeg is te laten zien zodat hij erop kan reageren met een tegenargument.
 
Ik zal een onderdeel over de hijab aankaarten die tot op heden door vrijwel iedereen genegeerd is. Het is genegeerd omdat wanneer je er wel aandacht aan besteedt, de bewering dat het dragen van een hijab ten alle tijde en plaats verplicht is, in twijfel getrokken zal worden.
 
Maar alvorens ik direct over de hijab begin, gaan we het eerst hebben over enkele regels binnen de ‘Usul Al Fiqh’. dat zijn de regels van de fundamenten van de islam. Het is de studie die de bouwstenen vormt van het geloof waarmee je bepaalt hoe je alles beoordeelt, wat de grenzen zijn, hoe ver je mag gaan et cetera. Iedereen die de islam wil studeren moet hier kaas van hebben gegeten en niet een beetje ook. Weet je hier weinig van, dan kan je ook geen geleerde zijn en kan je in feite ook geen mening vormen die voldoet aan de wetenschappelijke methode van het correct beoordelen van een onderwerp. ‘Usul Al Fiqh’ kan je het beste vergelijken met de regels die een architect hanteert om een gebouw te kunnen bouwen. Zonder die regels, zal elk huis die hij zo maar willekeurig laat bouwen vroeg of laat uitvallen.
 
Uiteraard zal ik het beperken tot alleen een klein detail die relevant is aan het onderwerp ‘hijab’.
 
Vraag iedere islamitische deskundige over de regels van de zogeheten ‘`illah’ (علة) en voornamelijk deze:
 
“الحكم يدور مع العلة وجودا وعدما”
 
Vertaling: ‘Het oordeel draait met zijn `illah of die nu wel of niet bestaat’
 
Lekker helder hé? 😉
 
Ik weet het, ik leg het je zo uit. Eerst even dit:
 
Ik ben hier een fundament aan het benoemen. In het Arabisch heet dat ‘qa’idah usuliyah’ (قاعدة أصولية). Nederlands: ‘basisfundament’. Binnen het soennisme is er hier een consensus over. Alle geleerden keren naar deze regel terug die onmogelijk in twijfel getrokken kan worden. Zoals ik eerder zei: vergelijk het met de regels waarop een architect een bouwplan baseert. Die regels bestaan uit wiskundige formules die fundamenteel zijn voor het kunnen maken van een bouwplan. Je kan dus daar niet van afwijken.
 
Maar wat betekent die regel van zojuist?
 
Aller eerst: een uitleg over de: `illah (of 3illah). Vrij eenvoudig is dat ‘motief’ of ‘oorzaak’.
 
Over meerdere onderwerpen in zowel de Koran en de hadieth wordt weleens door God of de profeet verwezen naar het motief van iets. Naast de `illah zijn er ook andere termen die hiermee te maken hebben en dat zijn ‘hikmah’ (حكمة = wijsheid) en ‘مقصد = maqsid’ (einddoel).
 
Om dit alles makkelijk uit te leggen, geef ik enkele eenvoudige voorbeelden. Laten we die van alcohol nemen.
 
Alcohol (khamr = خمر) is in de islam haram. De oorzaak (`illah) is: ‘bedwelming’.
 
Het basisfundament zegt:
 
Zolang de `illah (bedwelming) er nog is, zal alcohol (ma3loel = معلول) daarom haram blijven. De regel van de `illah waar ik in het begin naar heb verwezen, zegt dat het beoordelen van iets (hukm = حكم) is compleet afhankelijk van zijn `illah. Als de `illah vervalt dan vervalt het oordeel over het onderwerp (alcohol) automatisch.
 
Bier, wijn, champagne, vodka of geef het welke naam je maar wilt, zolang ze het middel ‘alcohol’ bevatten wat dus zorgt voor bedwelming (`illah), dan is het haram om het te consumeren.
 
Tweede voorbeeld:
 
De profeet heeft gezegd: ‘Een rechter mag geen oordeel vellen terwijl hij boos is’.
 
‘Boosheid’ is hier de `illah. Zolang een rechter emotioneel is (boosheid), is het voor hem niet toegestaan om iemand te veroordelen. Want als hij emotioneel is, is de kans aanwezig dat hij onrechtvaardig een verdachte zal beoordelen en daarom mag dat dus niet. Zolang de `illah (boosheid) er nog is, is het voor hem nog steeds niet toegestaan om te oordelen. Zodra de `illah er niet meer is, dan kan hij weer zijn taak hervatten.
 
Het is de `illah die altijd het oordeel (hukm) van iets bepaalt. Vervalt de `illah, dan vervalt het oordeel automatisch.
 
Eerder heb ik het gehad over ‘wijsheid’ en ‘einddoel’. Deze twee termen zijn weer iets heel anders dan het motief (`illah). Ik zal daarom het voorbeeld van alcohol weer erbij halen om dat makkelijker uit te leggen:
 
De `illah van het verbod op alcohol is ‘bedwelming’. De ‘wijsheid’ (hikmah) erachter is o.a. jezelf en anderen niet beschadigen. De maqsid (einddoel) is veiligheid, gezondheid et cetera.
 
Belangrijk om te weten: De `illah is een vaste iets. Het moet duidelijk te herleiden zijn uit de Koran of (correcte) hadieth. Het mag niet iets zijn waaraan getwijfeld of waarover gesuggereerd wordt. ‘Wijsheid of einddoel zijn niet vast, maar flexibel. Dat wil zeggen dat het belang (مصلحة) kan fluctueren. In tegenstelling tot de `illah, hebben ‘wijsheid’ en ‘einddoel’ geen invloed op de hukm (oordeel).
 
Dit te hebben gezegd, zijn er dingen in de Koran waar God totaal niet naar de `illah ervan heeft verwezen. Neem bijvoorbeeld varkensvlees. Het verbod erop staat duidelijk vast, maar God heeft de `illah ervan niet aan ons gegeven en dat is maar goed ook. Stel dat Hij had gezegd dat de `illah is onreinheid, dan zouden we bij wijze van, varkens in een boerderij opsluiten en hen maanden lang alleen gezonde voedsel geven, hen in het laboratorium in de gaten houden totdat hun vlees wetenschappelijk aangetoond kan worden dat het ‘rein’ is. In dat geval zouden we dan hun vlees ‘halal’ verklaren. Godzijdank heeft God nergens de `illah ervan benoemd en daarom zal het voor altijd haram blijven.
 
God heeft wel de `illah vermeld van alcohol en dat is bedwelming. Het mooie hieraan is dat alcohol zal altijd een stof zijn die mensen kan bedwelmen en zolang dat zo is, zal het ook voor altijd haram blijven. Er zal nooit een dag komen waarin geleerden kunnen verklaren dat het halal is.
 
Nu ik een idee heb gegeven over het belang van de `illah en het verschil met andere termen ‘wijsheid’ en ‘einddoel’, gaan we nu over naar het onderwerp hijab.
 
Wanneer je hierin zou verdiepen, dan zul je merken dat er van alles erbij werd gehaald om het zo correct mogelijk te interpreteren, maar één onderwerp lijkt het of geleerden het totaal zijn vergeten en misschien zelfs bewust hebben genegeerd. Er is van alles gezegd over de hijab behalve het besteden van aandacht aan de `illah ervan. Ze hebben al vaak genoeg gezegd dat de reden van de hijab is om ‘fitna’ te vermijden. Fitna is een uitgebreide term die verschillende dingen kan betekenen. In het geval van een hijab draait het hier om de verleiding van mannen.
 
Lees mee het volgende vers:
 
“O profeet! Zeg tot jouw echtgenotes, jouw dochters en de vrouwen van de gelovigen iets van haar overkleding over zich heen naar beneden te laten hangen. Dat bevordert het best dat men haar herkent en niet lastigvalt.” (De Partijen: 59)
 
Exegesen beschouwen dit vers naast andere verzen als ‘bewijs’ voor het dragen van een hijab. In de veronderstelling dat het wel zo is, dan hebben we een probleem. God vermeld overduidelijk de `illah (oorzaak) van het dragen van de hijab. Hij zegt expliciet:
 
‘Dat bevordert het best dat men haar herkent en niet lastigvalt’.
 
Het kan dat je kritisch wilt zijn en zeggen: ‘Nee Badr, dit is geen `illah, maar eerder ‘wijsheid’ of ‘einddoel’. Als je dat denkt dan heb je de regels van de `illah nog niet helemaal onder de knie. Het stukje tekst is `illah en geen wijsheid of einddoel, omdat God ons direct vertelt wat de oorzaak is van het niet ‘laten hangen van een overkleed over zich heen’. De `illah is hier hetzelfde als gevolg zoals in het geval van alcohol. Alcohol heeft als gevolg dat je bedwelmd raakt. Die bedwelming is tegelijkertijd ook de oorzaak (`illah) waarom het haram is. In het geval van de hijab is dat precies hetzelfde. Stel je dan de vraag wat is dan hier de ‘wijsheid’ erachter? De wijsheid (hikmah) is dat die vrouwen zonder angst op straat kunnen lopen. Het einddoel (maqsid) is een veilige samenleving creëren.
 
Het staat onomstotelijk vast dat God ons de `illah van het dragen van een hijab in de Koran heeft gegeven en dat is nu net de reden waarom je volgens de regels van de fundamenten van de islam (usul al fiqh) hier de flexibiliteit kunt toepassen van het wel of niet opheffen van de hijab. Omdat God de `illah heeft vermeld kan je dus daarom met gemak iets doen aan die `illah om de verplichting van de hijab zelfs te mogen afschaffen. Met andere woorden: Ben je in staat de `illah weg te nemen, dan ben je ook niet (meer) verplicht het bevel van het dragen van de hoofddoek na te komen. Want in jouw geval is de `illah niet van toepassing.
 
Geleerden hebben gezegd:
 
“العلة تدور مع المعلول وجودا وعدما. فإذا زالت العلة زال المعلول”
 
Het wil zeggen: “Zolang de `illah er is, is het oordeel geldig. Zodra de `illah verdwijnt, verdwijnt ook het oordeel ermee.”
 
Dit is een gouden regel die je gerust met een gouden pen kunt opschrijven. Niemand van de geleerden van de usul die het betwist.
 
Nu kunnen we een aantal kritische vragen stellen: Waarom heeft God de `illah van het dragen van een hijab genoemd?
 
Indien God gewild heeft dat het dragen van een hijab te allen tijde en omstandigheden moet gebeuren? Waarom heeft hij dat dan niet duidelijk vermeld?
 
Waarom is God met geen enkele vers gekomen waarin Hij duidelijk zegt: ‘Oh gelovige vrouwen bedekt jullie haren en boezem of hele lichaam met de sluier’?
 
Waarom heeft God überhaupt de discussie over de hijab ergens opengelaten en niet uitgesloten zoals Hij dat gedaan heeft met meerdere andere onderwerpen zoals alcohol en varkensvlees?
 
Wist God niet dat mensen erover zouden discussiëren? Als we dit laatste zouden suggereren, dan plegen we daarmee ‘kufr’ (ongeloof) en dat is dus onmogelijk. God is de kenner van het verborgene, van wat er in het verre verleden is gebeurd en weet ook letterlijk alles wat er in de verre toekomst zal gebeuren. Maar hoe komt het toch dat Hij het niet helder en expliciet heeft genoemd? Indien we Hem zouden beschuldigen van taalgebrek, dan plegen we hier ook kufr, want God spreekt het helderst en we kunnen Hem ook niet beschuldigen van vergeetachtigheid, want dat is ook weer ‘kufr’.
 
Het lijkt erop dat God duidelijk tegen ons – naar mijn mening – wil zeggen dat de regels niet zo zwart wit zijn. Dat niet alle volkeren hetzelfde zijn, ook hun gedachten zijn niet hetzelfde, hun culturen en mentaliteiten verschillen, ook hun tijden en omstandigheden zijn verschillend en kunnen veranderen. Het is alsof God tegen ons wil zeggen dat we rekening moeten houden met heel veel en dat het uiteindelijk ons verstand, wijsheid en vooral intuïtie is, die het laatste woord heeft. God wil dat we de maqasid (einddoelen) begrijpen. Hij heeft duidelijk regels gesteld waar je niet van kunt afwijken, maar ook andere regels waar je flexibel mee om kunt gaan. Afhankelijk van tijd, plaats en omstandigheden, bepaal jij uiteindelijk hoe je met die flexibele regels omgaat. Ben je in een omgeving waarin je met een hoofddoek meer jezelf kunt zijn en het behaalt het doel van veiligheid meer? Dan is het aan te raden om die te dragen. Ben je in een omgeving waar het geen enkele functie van veiligheid dient en je zit constant ermee te worstelen waarom je het wel of niet moet dragen, of stel dat het juist jou in de weg staat om bijvoorbeeld werk te vinden of iets dergelijks, dan is het zelfs aan te raden die niet te dragen. Jij hebt het laatste woord en daar is alles mee gezegd.
 
Het onderwerp hoofddoek is nog niet af. Dit is nog maar het begin. Veel kan nog gezegd worden hierover en dat zal insha’allah in de toekomst gebeuren.
 
Over de foto:
 
Ik vind dit een prachtige foto. Dit toont aan dat schoonheid geen limiet kent. Je kan je bedekken met alles wat je wilt, maar schoonheid kan je niet bedekken. Zelfs met deze niqab, kan je nog steeds prachtig, mooi, aantrekkelijk en zelfs sexy eruit zien. Je hoeft niet halfnaakt te zijn om mooi en sexy eruit te zien. Daarom heeft de islam nergens gezegd dat mooi en aantrekkelijk haram zijn of dat een vrouw dat niet mag zijn. Waar de islam tegen is, is dat vrouwen hun lichaam als een middel gebruiken om hun brood ermee te verdienen of zichzelf bewust als lustobject verkopen. Maar dit laatste gaat gepaard met veel dingen zoals hoe je erbij loopt en gedraagt, waar je heen gaat en dergelijk.
Advertenties